Szybkowar to podstawa w nowoczesnej kuchni, idealne rozwiązanie dla każdego, kto ceni komfort i wygodę gotowania. Pozwala nie tylko zaoszczędzić czas i energię, ale także przygotować dania wyjątkowo zdrowe, smaczne i naturalne. Dobry szybkowar otwiera przed nami nieograniczone kulinarne perspektywy. Umiejętnie używany, może stać się przepustką do świata niezwykłych rozkoszy podniebienia. Warto dowiedzieć się czegoś więcej na temat jego historii, zasad działania i możliwości, jakie oferują nam najlepsi producenci.
Denis Papin - ojciec szybkowaru
Być może zaskakujący wyda się fakt, iż początki szybkowaru sięgają roku 1679. Wtedy właśnie francuski fizyk i wynalazca, Denis Papin, skonstruował pierwszy szczelny garnek, zaopatrzony w zawór bezpieczeństwa, w którym podczas gotowania wytwarzało się wysokie ciśnienie. Prawdopodobnie uczony nie przewidział, jak epokowego odkrycia dokonał. Garnek ten bowiem, nazwany przez wynalazcę "zmiękczaczem kości", stał się nie tylko pierwowzorem kuchennego szybkowaru, ale także autoklawu - urządzenia służącego m.in. do sterylizacji narzędzi chirurgicznych i leków. Co więcej, prace nad tym wynalazkiem doprowadziły Papina do skonstruowania silnika parowego, napędzanego wydobywającą się pod ciśnieniem parą. Kto by pomyślał, że od szybkowaru tak blisko do statku parowego! Dość szybko innowacyjny pomysł Papina zyskał powszechną akceptację, a garnki ciśnieniowe, zwane przez długi czas "kociołkami Papina", zagościły na stałe w kuchniach na całym świecie.
Szybkowar - na czym to polega?
Zasada działania szybkowaru dla wielu jest dość tajemnicza. Przeciętna wiedza ogranicza się do tego, iż gotowanie w takim garnku zachodzi w środowisku o podwyższonym ciśnieniu. Na czym dokładnie polega proces gotowania w szybkowarze? Otóż dzięki hermetyczności naczynia, para wodna powstająca na skutek podgrzewania wody, powoduje wzrost ciśnienia wewnątrz garnka do 1,6 - 2 atmosfer. Ciśnienie takie zwiększa temperaturę wrzenia wody do 112-120°C. Tu właśnie tkwi cała tajemnica szybkości gotowania. Dla porównania, w warunkach wysokogórskich, gdzie przy obniżonym ciśnieniu temperatura wrzenia wody wynosi ok 80-90°C, ugotowanie ziemniaków może trwać nawet kilka godzin, podczas gdy w szybkowarze - 6 minut! Całkowitą szczelność szybkowaru zapewnia jego wyjątkowa konstrukcja. Pokrywa garnka, wyposażona w specjalną uszczelkę, domykana jest za pomocą zazębień bądź docisku. Podczas gotowania, pod wpływem napierającej na nią od wewnątrz pary, ściśle przylega do kołnierza garnka, zapewniając doskonałą hermetyczność naczynia.
Jednak gdyby nie istniała możliwość ujścia nadmiaru pary, w garnku po chwili powstałoby ciśnienie tak wielkie, że doprowadziłoby do jego rozerwania. Dlatego też każdy szybkowar posiada regulujący zawór, przez który para wydostaje się na zewnątrz. Przeważnie przybiera on formę metalowej sztabki blokującej otwór ujścia pary, umieszczonej w obudowie na pokrywie szybkowaru. Po przekroczeniu określonej wartości ciśnienia, sztabka unoszona jest przez nie do góry, odblokowując otwór, przez który wydobywa się nadmiar pary. Gdy ciśnienie wewnątrz odpowiednio się obniży, otwór jest ponownie blokowany przez sztabkę. W ten sposób w garnku utrzymywana jest stała wartość ciśnienia, dlatego też cały proces gotowania przebiega równomiernie.
Dodatkowo szybkowary wyposażone są także w zawór bezpieczeństwa, działający na podobnej zasadzie, wykorzystywany w przypadku zablokowania zaworu regulującego. Zawór bezpieczeństwa służy także do usunięcia nadmiaru pary po zakończeniu gotowania, co jest warunkiem otwarcia naczynia.
Szybko, zdrowo i wygodnie - zalety gotowania w szybkowarze
Konsekwencją hermetyczności szybkowarów jest przede wszystkim szybkość procesu gotowania. Jego czas skrócony może zostać nawet o 70 procent! Dzięki temu przygotowywane produkty spożywcze, krócej poddane działalności wysokiej temperatury i wody, zachowują cenne mikroelementy i witaminy, które nie są wymywane, tak jak w długotrwałym procesie gotowania w zwykłym garnku. Co szczególnie ważne w przypadku gotowania warzyw - zmianie nie ulega także kolor produktów żywnościowych. Szczelność szybkowaru pozwala także uzyskać pełnię smaku i aromatu potraw. Podczas gotowania w zwykłym garnku, wraz z parą wodną ulatnia się wiele substancji smakowych i aromatycznych. Szybkowar natomiast, odprowadzając tylko niewielkie ilości pary, zatrzymuje wraz z nią wszelkie substancje, odpowiedzialne za wartości smakowe naszych potraw.
Nie bez znaczenia jest także oszczędność energii, sięgająca nawet 50%, na jaką pozwala nam gotowanie w szybkowarze. Proces gotowania nie tylko bowiem trwa dużo krócej, ale wymaga mniejszego dopływu energii, ponieważ garnek nie traci ciepła przez niepotrzebny odpływ pary.
Ponadto, gotując w szybkowarze, uchronić możemy zarówno kuchnię jak i całe mieszkanie od nagromadzenia nieprzyjemnych zapachów kuchennych, powstających np. podczas gotowania fasoli czy kapusty. Używając szybkowarów, zapomnieć możemy także, co to jest przypalona potrawa. Przypalenie po prostu w tym wypadku nie jest możliwe, ponieważ w naczyniu zawsze znajduje się woda. Dzięki temu taki typ naczyń nie nastręcza żadnych problemów przy czyszczeniu. Obecnie wszystkie dobre szybkowary wykonane są ze stali nierdzewnej bądź jej pochodnych, nadają się więc do mycia w zmywarkach. Zalety gotowania w szybkowarach można by mnożyć w nieskończoność. Jednym zdaniem - szybkowary po prostu zapewniają nam nową jakość gotowania!
Tajniki gotowania w szybkowarze
Jak przystało na każdą sztukę, także sztuka gotowania w szybkowarze wymaga znajomości pewnych reguł. Obecnie szybkowary pozwalają nam przyrządzać potrawy na dwa sposoby: gotowanie i duszenie w wodzie lub bulionie, bądź gotowanie na parze dzięki specjalnym wkładom. W naczyniu przez cały czas znajdować się powinien płyn, dlatego trzeba pamiętać, by nalać jego odpowiednią ilość. W pierwszym przypadku, gdy gotujemy lub dusimy potrawy, ilość wody lub bulionu nie powinna być mniejsza niż dwie szklanki i nie większa niż 2/3 objętości garnka. Do gotowania na parze należy natomiast wlać około 6 szklanek wody. Gdy przyrządzamy produkty, które pęcznieją podczas gotowania, garnek napełniony powinien być tylko do połowy. Aby uniknąć rozgotowania, konieczne jest precyzyjne odmierzenie czasu, dlatego warto jest mieć zawsze pod ręką minutnik. Szczególną uwagę zachować trzeba podczas otwierania pokrywy. Nie można jej zdjąć od razu, lecz po skończeniu gotowania trzeba upuścić nagromadzoną w środku parę, by ciśnienie wewnątrz i na zewnątrz garnka zostało wyrównane.
Co można przyrządzić w szybkowarze?
Wielu nowych użytkowników tego typu garnków zastanawia się często, do czego wykorzystać swój nabytek. Otóż praktycznie do wszystkiego! Szybkowary najlepiej sprawdzają się w gotowaniu warzyw i mięs. Równie dobrze mogą służyć do przyrządzania zup czy gulaszu. Kilka przykładów? Żeberka w sosie grzybowym - 10 minut, ryba na parze - 6 minut, rosół wołowy - 20 minut, gołąbki - 25 minut, szparagi - 5 minut, kaczka z brzoskwiniami - 30 minut. Zakres wykorzystania takiego naczynia jest właściwie nieograniczony. Szybkowar może służyć do przygotowywania zarówno potraw gotowych do spożycia, jak i półproduktów; do dań prostych i najbardziej wyrafinowanych. Otwiera przed nami nie tylko możliwość szybkiego i wygodnego przygotowania zdrowych posiłków, ale zapewnia wstęp do świata niezwykłych doznań kulinarnych i prawdziwych rozkoszy podniebienia.
W królestwie doskonałych szybkowarów
Różnego rodzaju produkty spożywcze, dla osiągnięcia optymalnych właściwości smakowych, wymagają nieco innej temperatury gotowania. Dobry, nowoczesny szybkowar, jak np. oferowany w Fabryka Form szybkowar Blue Point renomowanej marki Fissler, wyposażony jest we wskaźnik, informujący o trybie gotowania: łagodnym lub szybkim. Właśnie do koloru i kształtu wskaźnika nawiązuje nazwa tej serii szybkowarów - Blue Point. Tryb łagodny pozwala na przyrządzenie delikatniejszych potraw z warzyw i ryb w temperaturze ok. 109°C. Dzięki temu produkty te zachowują więcej witamin oraz składników odżywczych, i osiągają idealną miękkość. Tryb szybki natomiast, w którym temperatura osiąga 116°C, przeznaczony jest do przygotowywania mięs i zup, wymagających dłuższego czasu gotowania. Przyspiesza on ich przyrządzenie, pozwalając nie tylko na oszczędność czasu, ale i energii.
Szybkowar Blue Point wyposażony został także, obok standardowego zaworu regulującego w koronie, w nowatorski zawór bezpieczeństwa Euromatic. Pełni on trzy istotne funkcje. Pierwszą z nich jest automatyczne odpowietrzenie garnka na początku gotowania dla uzyskania lepszej jakości potraw. Druga to dodatkowe zabezpieczenie podczas gotowania - w przypadku awarii głównego zaworu, Euromatic rozpoczyna automatyczne odparowywanie. Trzecia funkcja to blokowanie pokrywy przed otwarciem przy nagromadzeniu wewnątrz dużej ilości pary. Dzięki niemu suwak otwierający pokrywę jest zablokowany aż do momentu całkowitego uwolnienia ciśnienia - Euromatic eliminuje więc niebezpieczeństwo poparzenia się parą. Także szybkowary z serii Vitavit Royal marki Fissler wyposażone zostały w ten praktyczny element.
Szybkowary Blue Point posiadają również specjalne grube dno Super Thermic, które bardzo szybko się nagrzewa i równomiernie rozprowadza ciepło. Dzięki temu gotowanie jest wyjątkowo energooszczędne. Grube dno sprawia, iż garnki te doskonale sprawdzają się nie tylko na kuchenkach tradycyjnych, ale także indukcyjnych. Fabryka Form oferuje szybkowary z tej serii w kilku rozmiarach: od niewielkich 2,5 litrowych do imponujących 10-litrowych.
Podobnymi właściwościami, jak Blue Point, charakteryzują się także szybkowary z serii Vitavit Premium i Vitavit Comfort marki Fissler. Vitavit Premium, oprócz trybu gotowania łagodnego i szybkiego, oferuje nam również funkcję gotowania parowego. W garnku nie powstaje wtedy nadciśnienie, dlatego bez problemu można zdjąć pokrywę w trakcie gotowania, by zamieszać potrawę czy dodać przyprawy. Szybkowary Vitavit Premium i Vitavit Comfort posiadają także specjalny trójkolorowy wskaźnik, informujący o przebiegu procesu gotowania. Kolor czerwony alarmuje, że temperatura w garnku jest zbyt wysoka. Zielony oznajmia, iż temperatura wewnątrz osiągnęła właściwą wartość i rozpoczęte zostało gotowanie. Żółty oznacza, że można zmniejszyć moc grzania. W praktyczne rozwiązania wyposażona została też rączka: o prawidłowym zamknięciu pokrywy informuje ciche kliknięcie i zielony sygnał na uchwycie. Sama rączka otrzymała ergonomiczny kształt, pozwalający łatwo utrzymać naczynie nawet w mokrej ręce. Ponadto uchwyt można w prosty sposób zdjąć, co ułatwia czyszczenie i przechowywanie tego typu naczyń. Innowacyjne dno CookStar sprawia, że gotowanie w takim garnku jest wyjątkowo energooszczędne, ciepło jest bowiem magazynowane w jego grubej warstwie.
Fabryka Form oferuje szybkowary z serii Vitavit Premium i Vitavit Comfort w praktycznych zestawach z patelnią szybkowarową. Sama patelnia służyć może po prostu do smażenia, a po założeniu na nią pokrywy szybkowaru staje się niskim garnkiem ciśnieniowym.
Firma Fissler zadbała nie tylko o funkcjonalność i najwyższą jakość swoich szybkowarów, ale także o ich elegancki design. Wykonane z polerowanej stali nierdzewnej i tworzyw sztucznych, zachwycają nowoczesnymi liniami i opływowymi kształtami. Dopracowane w każdym szczególe garnki, pokrywy, uchwyty i wskaźniki sprawiają, że szybkowary Fissler mogą poszczycić się mianem gwiazd w swojej kategorii. Dostrzegły to najwyższe autorytety w dziedzinie designu, przyznając szybkowarom z serii Vitavit Premium i Vitavit Comfort prestiżową nagrodę Red Dot Award w kategorii Product Design 2009. Jury doceniło nowatorskie podejście do wzornictwa i uwzględnienie w projekcie zasad współczesnej ergonomii. Werdykt został tak uargumentowany: Szybkowary tej serii wyznaczają nowe standardy w designie i łatwości użytkowania. (.) Ich nowoczesny, zredukowany styl adaptuje typowe dla tego typu naczyń elementy, jak główny zawór regulujący i interpretuje je w nowatorski sposób. Chyba nic więcej nie trzeba już dodawać.
Z szybkowarami marki Fissler konkurować mogą te marki Silit, których bogaty wybór proponuje Fabryka Form. Najnowsza seria, Sicomatic-T plus, to udoskonalona wersja szybkowarów Sicomatic-T, także odznaczonych nagrodą Red Dot Award w 2003 r. Sicomatic-T plus stanowi połączenie najnowocześniejszych technologii i doskonałego wzornictwa, zaskakujące żywymi barwami o fantazyjnych nazwach: Lemon Green, Energy Red, Wild Orange czy Crazy Yellow. Jak możliwe stało się nadanie naczyniom tych wszystkich kolorów tęczy? Otóż tajemnica tkwi w materiale, z jakiego zostały wykonane. Jest to połączenie ceramiki i stali o nazwie Silargan - znak rozpoznawczy marki Silit. Dzięki składnikowi ceramicznemu możliwe stało się stworzenie garnków o żywych, trwałych barwach.
Silargan, zachowując podstawowe zalety stali nierdzewnej, posiada dodatkowo wyjątkowe właściwości antybakteryjne. Odpowiedzialny jest za to faktor ochronny Anti-bacteria, który hamuje proces rozmnażania się bakterii. Tworzywo to nie zawiera domieszki niklu, dzięki czemu naczynia z Silarganu mogą być używane nawet przez alergików. Jest to także materiał o wysokiej wytrzymałości, odporny na zarysowania i obicia. Ceramiczna powierzchnia charakteryzuje się fenomenalną gładkością, dlatego też nie wpływa na smak potraw, a jej czyszczenie jest banalnie proste.
Szybkowar Sicomatic-T plus jest efektem ponad 80 lat doświadczeń firmy Silit w produkcji szybkowarów. Zaopatrzony został we wszelkie możliwe udogodnienia, by gotowanie stało się przyjemne i komfortowe. Duży kolorowy wskaźnik poziomu gotowania pozwala na ustawienie trybu łagodnego lub szybkiego. Suwak, służący do upuszczenia pary po skończonym gotowaniu oraz do zamknięcia i otwarcia pokrywy, umieszczony został, podobnie jak wskaźnik, na rączce naczynia. Dzięki temu wszystkie czynności, od zamknięcia, przez ustawienie trybu gotowania, do otwarcia, wykonane mogą być za pomocą jednego ruchu kciuka.
Oprócz szybkowarów z Silarganu, firma Silit w serii Sicomatic-T plus oferuje także te wykonane z tradycyjnej stali nierdzewnej. Zarówno jedne, jak i drugie używane mogą być na kuchenkach każdego typu, włącznie z indukcyjnymi. Można je także bezpiecznie myć w zmywarce. Fabryka Form proponuje także zestawy Sicomatic-T plus Duo, składające się z szybkowaru i patelni szybkowarowej. Komplet taki stanowi wyjątkowo praktyczne rozwiązanie, pozwala zyskać bowiem dodatkowe naczynie o podwójnej funkcji, które może służyć zarówno jako szybkowar, jak i zwykła patelnia. Wszystkie szybkowary z serii Sicomatic-T plus dostępne są w kilku rozmiarach, można więc bez problemu dobrać pojemność garnka do osobistych potrzeb.
Sicomatic-T plus otwiera przed nami nieograniczone możliwości kulinarnych eksperymentów, zapewniając pełne bezpieczeństwo i wygodę użytkowania. Barwne szybkowary inaugurują także nowy rozdział w dziedzinie estetyki - jeszcze nigdy żaden szybkowar nie wprowadzał do naszej kuchni tyle koloru i radości!
Nowoczesne szybkowary z oferty Fabryka Form wnoszą nową jakość w nasze prace kuchenne. Nie tylko wygodne i bezpieczne, ale po prostu piękne - sprawią, że gotowanie w nich stanie się wyjątkową przyjemnością. Inwestycja w dobry szybkowar na pewno zwróci się z nawiązką. Zyskać możemy bowiem bardzo wiele: zarówno bezcenny czas, jak i zdrowie oraz nieosiągalny w inny sposób smak i aromat potraw.
