Nakrywanie do stołu. Jak ułożyć sztućce i talerze?

Elegancki obiad lub uroczysta kolacja wymagają pięknej zastawy stołowej i należytej oprawy. Dlatego, wystawiając przyjęcie, warto nakryć stół zgodnie z zasadami savoir-vivre. W jakiej kolejności układać talerze? Po której stronie talerza powinny znaleźć się widelce, a po której noże i łyżki? Nakrywanie do stołu to prawdziwa sztuka, którą każdy z nas może opanować. Wystarczy jedynie zaznajomić się z kilkoma podstawowymi regułami.

Savoir-vivre przy stole

Należyte przygotowanie i nakrycie stołu przed przyjęciem to gwarancja pięknego, estetycznego wyglądu, ale też duże ułatwienie, zarówno dla gospodarzy, jak i gości. Dzięki niemu wystawiający przyjęcie mogą poświęcić więcej czasu przybyłym na obiad osobom i zajmować się jedynie serwowaniem kolejnych dań i zabieraniem pustych talerzy. Prawidłowe nakrycie stołu z pewnością zachwyci zaproszonych na kolację lub obiad gości, ale też spowoduje, że nie będą oni musieli się zastanawiać, których sztućców użyć do konsumowania konkretnej potrawy. Wystarczy, że sięgną po kolejny zestaw położony przy ich talerzu. Odpowiednie ułożenie sztućców i innych elementów zastawy stołowej doda posiłkom wyjątkowej oprawy i sprawi, że nawet zwykły obiad spożywany w gronie rodzinnym nabierze klasy i elegancji.

    Komplet sztućców Jette 30 elementów
    Komplet sztućców Colombina 24 el.

Podstawowe zasady nakrywania do stołu

Przygotowując stół, możemy zdecydować się na proste nakrycie charakteryzujące się mniejszą liczbą położonych na stole naczyń lub nakrycie rozszerzone, składające się z większej ilości talerzy, sztućców i kieliszków, które w zasadzie przystosowane jest do każdego menu. Nakrycie uproszczone stołu zakłada rezygnację ze sztućców do ryb, noży przystawkowych i do masła oraz widelczyka do ciasta. Dlatego sposób nakrycia stołu powinien być odpowiednio dobrany do liczby i rodzaju dań, jakie chcemy zaserwować na przyjęciu.

Nieważne, czy zdecydujemy się na nakrycie podstawowe czy rozszerzone, należy pamiętać, że każdy gość powinien mieć zapewnioną odrobinę wolnej przestrzeni, by czuć się przy stole swobodnie i komfortowo. Dlatego elementy zastawy powinniśmy rozłożyć mniej więcej na szerokości 70-80 centymetrów oraz zachować 30-centymetrowy odstęp między osobami. 

    Komplet sztućców Flame 66 el.

Przejdźmy teraz do umiejscowienia na stole sztućców, które należy rozłożyć w takiej kolejności, w jakiej będą używane, przy czym po prawej stronie zawsze układa się noże i łyżki, natomiast po lewej – widelce. Wobec tego najdalej od talerza powinny znajdować się te sztućce, z których będziemy korzystać w pierwszej kolejności. Należy również pamiętać, że przy talerzu nie należy kłaść więcej niż trzy pary sztućców. Jeżeli jednak planujemy zaserwowanie większej liczby dań, kolejne sztućce powinniśmy podawać z każdą następną potrawą. 

Warto też podkreślić, że zasady savoir-vivre przy stole nakazują, by raz podniesionych ze stołu sztućców nie odkładać na niego z powrotem. Nie wolno ich również nawet częściowo opierać o stół. Sztućce zawsze należy odkładać na swój talerz. Jeżeli chcemy kontynuować spożywanie potrawy, jednak na chwilę musimy odejść od stołu, poinformujmy gospodarza, by nie zabierał jeszcze naszego talerza. W jaki sposób? Wystarczy ułożyć sztućce na talerzu tak, by widelec był skierowany na godzinę ósmą, a nóż na godzinę czwartą. Jak zakomunikować zakończenie spożywania konkretnego dania? W tym wypadku nóż i widelec trzeba położyć równolegle, kierując ich trzonki w prawą stronę, na godzinę piątą. Jeśli natomiast przerywamy na chwilę jedzenie zupy, łyżkę powinniśmy pozostawić w talerzu, w którym znajduje się posiłek. Po zakończeniu jedzenia zupy łyżkę odkładamy na naczynie będące podstawą głębokiego talerza. 

Jeśli natomiast chodzi o łyżeczki do kawy i herbaty, powinny one zawsze pozostać na spodku ‒ niezależnie od tego, czy napój znajduje się w filiżance czy nie. Pozostawienie łyżeczki w naczyniu lub częściowe oparcie jej o stół jest sprzeczne z zasadami savoir-vivre’u.

Nakrywanie stołu – jak ułożyć talerze?

Na prawidłowo nakrytym stole każde naczynie ma swoje miejsce. Zastawę stołową należy układać w odległości 2 centymetrów od krawędzi stołu. W pierwszej kolejności kładziemy duży płaski talerz, zwany talerzem serwisowym lub podtalerzem. To talerz służący do wyznaczenia środka nakrycia oraz pełniący funkcję podstawki, na którą kładzie się kolejne elementy zastawy stołowej. Najlepiej, jeśli swym wyglądem różni się od pozostałych elementów kompletu obiadowego. Warto dodać, że z talerza podstawy nie spożywa się posiłków. Kolejne talerze układa się w zależności od przewidzianego menu. Jeśli planujemy zaserwować gościom przystawki, zupę, danie główne i deser, na podtalerze w pierwszej kolejności powinniśmy poukładać duże płaskie talerze do dania głównego. Następnie stawiamy talerze do przekąsek. Przy tak nakrytym stole siadają goście. Po zjedzeniu przez nich przekąsek należy zabrać talerze i postawić, na dużych, płaskich naczyniach, talerze głębokie do zupy. Po jej skonsumowaniu zabieramy talerze głębokie, pozostawiając tylko talerze obiadowe. Natomiast talerzyki deserowe podaje się dopiero po zebraniu talerzy i półmisków po skończonym jedzeniu dania głównego.

Jeśli planujemy podanie pieczywa, powinniśmy natomiast w lewym górnym rogu nakrycia, w niewielkiej odległości od ostatniego widelca, umieścić mały talerzyk przeznaczony do indywidualnej porcji pieczywa i masła. Na talerzyku powinny znaleźć się dwie małe bułki lub kilka kromek chleba, a także mała kostka masła. 

Należyte ułożenie talerzy na stole jest ważne, jednak nie zapominajmy o tym, że to wybrana zastawa stołowa, jej wzór i kolor przesądzają o charakterze i elegancji stołowej aranżacji. Dużą popularnością cieszą się ponadczasowe talerze porcelanowe, które mimo swej delikatnej struktury są trwałe, wytrzymałe i odporne na pęknięcia i zarysowania. Dostępne talerze z porcelany różnią się kształtem, kolorem oraz zdobieniami, dzięki czemu z łatwością wybierzemy zastawę odpowiadającą naszym gustom i potrzebom oraz taką, która będzie pasowała do aranżacji naszego wnętrza czy konkretnej okazji. Oferujemy zarówno komplety naczyń porcelanowych, jak i porcelanowe talerze na sztuki, co daje możliwość samodzielnego skompletowania zastawy stołowej, w której znajdzie się wszystko to, czego potrzebujemy.

    Talerz Naomi 28,5 cm
    Talerz obiadowy Kintsugi 2
    Talerz deserowy Kelly

Miłośnikom...

klasycznych rozwiązań proponujemy białe talerze porcelanowe gładkie lub z subtelnym elementem dekoracyjnym. Z kolei zwolennikom nowoczesności z pewnością spodobają się talerze obiadowe, głębokie oraz deserowe dostępne w geometrycznych kształtach i niebanalnej kolorystyce. Ciekawą alternatywę dla tradycyjnych talerzy porcelanowych stanowią rustykalne naczynia wykonane z kamionkami. Warto postawić na wysokiej jakości talerze, które, odpowiednio ustawione na stole, nadadzą wyjątkowego charakteru każdemu spotkaniu w gronie najbliższych.

Sprawdź!

Więcej na temat naczyń wykonanych z porcelany, kamionki oraz innych rodzajów ceramiki dowiesz się z Magazynu FF: Kamionka, fajans, porcelana – przewodnik po rodzajach ceramiki.
    Talerz płaski Taika Siimes

W bajkowej kolekcji Taika Siimes nie ma miejsca na nudę! Wystarczy przyjrzeć się jej głównym bohaterom :)

Jak rozłożyć sztućce na stole?

Przed przystąpieniem do układania sztućców na stole należy sprawdzić, czy pochodzą z jednego kompletu, a następnie dokładnie je wypolerować. Idealnie czyste, lśniące i prawidłowo ułożone sztućce świadczą o kulturze wystawiającego przyjęcie, a także jego trosce o wygodę gości.

Podczas przyjęcia zarówno liczba talerzy, jak i sztućców może nas przyprawić o zawrót głowy. Jednak tak jak w przypadku talerzy, tak i przy doborze sztućców należy przede wszystkim kierować się ustalonym zestawem dań. Przy rozbudowanym menu liczba sztućców przypadająca na jedną osobę jest naprawdę duża.

Po prawej stronie najbliżej talerza kładziemy nóż stołowy, kierując jego ostrze w stronę talerza. Kolejno kładziemy łyżkę do zupy. Najbardziej oddalone miejsce zajmuje nóż obiadowo-deserowy, określany również przystawkowym, który różni się od noża stołowego tym, że jest od niego około 2 cm krótszy.

Nóż stołowy Itsumo

22,00 zł

Nóż stołowy Itsumo

A di Alessi
Nóż Dressed

49,00 zł

Nóż Dressed

Alessi (2)
    Nóż Dressed

    49,00 zł

    Nóż Dressed

    Alessi(2)
Nóż Stella

34,00 zł

Nóż Stella

Blomus
    Nóż Stella

    34,00 zł

    Nóż Stella

    Blomus
Nóż stołowy Rundes Modell

119,00 zł

Nóż stołowy Rundes Modell

Alessi
Łyżka stołowa Itsumo

22,00 zł

Łyżka stołowa Itsumo

A di Alessi
Łyżka stołowa Asta Barocca

65,00 zł

Łyżka stołowa Asta Barocca

Alessi
Łyżka stołowa Collo-Alto

49,00 zł

Łyżka stołowa Collo-Alto

Alessi
Łyżka stołowa eat.it

49,00 zł

Łyżka stołowa eat.it

Alessi

Z kolei po lewej stronie powinny znaleźć się widelce. Należy położyć je symetrycznie względem do noży i łyżek. Najbliżej podtalerza kładziemy widelec stołowy z czterema lub trzema zębami, kierując je ku górze, a następnie widelec obiadowo-deserowy, zwany zakąskowym, także zębami do góry. 

Jeśli podczas obiadu lub kolacji planujemy podać rybę, pamiętajmy o położeniu specjalnych sztućców do ryb. Nóż do ryb kładziemy pomiędzy nożem stołowym a łyżką do zupy, natomiast widelec – między widelcem do dania głównego a widelcem przystawkowym. Zastanawiasz się, czym różnią się sztućce do ryb od tradycyjnych sztućców? Nóż do jedzenia ryb przypomina swym wyglądem malutką łopatkę do ciasta, co wynika z funkcji, jaką pełni. Nóż do ryb służy do oddzielania porcji, a nie krojenia potrawy. Z kolei widelec do ryb wyróżnia się tym, że posiada trzy zęby.

Widelec Itsumo

22,00 zł

Widelec Itsumo

A di Alessi
    Widelec Itsumo

    22,00 zł

    Widelec Itsumo

    A di Alessi
Widelec Premiere

Nowa cena:77,36 zł
Stara cena:90,00 zł Rabat:-14%

Widelec Premiere

WMF
    Widelec Premiere

    Nowa cena:77,36 zł
    Stara cena:90,00 zł Rabat:-14%

    Widelec Premiere

    WMF
Widelec stołowy New Norm stalowy

90,00 zł

Widelec stołowy New Norm stalowy

Menu
Widelec Ovale

35,00 zł

Widelec Ovale

Alessi
    Widelec Ovale

    35,00 zł

    Widelec Ovale

    Alessi
Nóż do ryb Ovale

29,00 zł

Nóż do ryb Ovale

Alessi
    Nóż do ryb Ovale

    29,00 zł

    Nóż do ryb Ovale

    Alessi
Nóż do ryb Collo-Alto

49,00 zł

Nóż do ryb Collo-Alto

Alessi
Widelec do ryb Ovale

39,00 zł

Widelec do ryb Ovale

Alessi

Na stole oprócz sztućców do kolejno serwowanych potraw nie może również zabraknąć przyborów do deserów. Łyżeczki deserowe i widelczyki do ciasta układamy równolegle do dolnego kantu stołu, tuż nad dużym talerzem. Bliżej talerza kładziemy widelczyk, nad nim natomiast umieszczamy łyżeczkę. Trzonek łyżeczki kierujemy w prawo, widelczyka zaś w lewo.

Z kolei na prawej krawędzi talerzyka do chleba kładzie się nóż do pieczywa, ostrzem skierowanym w lewą stronę. Na talerzyku do chleba nie powinno również zabraknąć płaskiego nożyka do masła.

Widelczyk do ciasta Grand Cru

49,00 zł

Widelczyk do ciasta Grand Cru

Rosendahl (1)
Widelec deserowy Caccia

55,00 zł

Widelec deserowy Caccia

Alessi
Łyżeczki deserowe Fissler 2 szt.

44,00 zł

Łyżeczki deserowe Fissler 2 szt.

Fissler
Łyżeczka Stella

29,00 zł

Łyżeczka Stella

Blomus
    Łyżeczka Stella

    29,00 zł

    Łyżeczka Stella

    Blomus
Nóż do masła Dressed

39,00 zł

Nóż do masła Dressed

Alessi (1)
Nóż do masła Itsumo

17,00 zł

Nóż do masła Itsumo

A di Alessi
Nóż do masła Collective Tools

194,00 zł

Nóż do masła Collective Tools

Iittala

Układając na stole sztućce, należy także pamiętać, że istotne jest nie tylko ich ułożenie względem talerza, ale też względem siebie. Poszczególne sztućce powinny leżeć blisko siebie, jednak nie powinny się ze sobą stykać. Optymalna odległość pomiędzy poszczególnymi elementami to centymetr. Ponadto dolne krawędzie wszystkich sztućców trzeba ułożyć w jednej linii, którą wyznacza dolny brzeg talerza. Odstępstwo od tej zasady może stanowić łyżka do zupy z racji tego, że jest wyraźnie krótsza od pozostałych sztućców. Wobec tego wspomniany rodzaj łyżki układamy wyżej ‒ w ten sposób, by była wyśrodkowana w stosunku do znajdującego się obok niej noża.

Przygotowując wystawny obiad lub uroczystą kolację, nakryj stół zgodnie z zasadami savoir-vivre’u i przekonaj się sam, że prawidłowe ustawienie zastawy stołowej wcale nie jest takie trudne i skomplikowane, jak mogłoby się wydawać.

Podziel się

30 dni na zwrot produktu
odbiór w sklepie stacjonarnym gratis
ponad 150 tys. zrealizowanych zamówień
ponad 13 000 recenzji
99% polecających klientów
darmowa dostawa od 300 zł
Ta strona używa plików cookies i podobnych technologii, m.in. w celu zaprezentowania treści najbardziej odpowiadających zainteresowaniom użytkowników, a także w celach statystycznych i reklamowych. Więcej informacji w Polityce Prywatności